Tiếp nối văn hoá bản địa chính là phát triển con người

Vào ngày 12/04/2024 vừa qua, sự kiện Talk: Nhà Quật ở làng Hạnh Phúc Lâng Loan đã chính thức khép lại với cuộc đối thoại mở không chỉ về chủ đề gìn giữ bản sắc văn hoá bản địa mà còn là tầm nhìn về việc phát triển thế hệ giữ lửa cho linh hồn nhà Quật mãi sống trong đời sống tinh thần của người Xơ đăng.

Chúng tôi bắt đầu sự kiện với chia sẻ về "vai trò và tác động lan toả của Hiêu Quật trong văn hoá cộng đồng" của anh Đinh Bá Vinh, kiến trúc sư trưởng phụ trách chương trình Nhà Chống Lũ. Anh kể về khoản thời gian đầu dự án đã gặp những thách thức không nhỏ liên quan đến các vấn đề về đứt gãy văn hoá khi tiếp cận với người dân, và phải mất đến 2 năm dự án mới có thể bắt đầu triển khai.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Hồ Quang Bửu đồng thời chia sẻ về lịch sử và quá trình hình thành nhà Quật, nằm trong hợp phần Làng Hạnh Phúc của chương trình Nhà Chống Lũ. Anh mong muốn nhân rộng mô hình này hơn nữa trong địa bàn tỉnh, qua đó tạo một không gian làng phù hợp với mỹ quan, lịch sử văn hoá, nhưng đồng thời có khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Theo dòng chia sẻ, PGS. TS. Nguyễn Văn Huy, cựu Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam vừa bày tỏ niềm khâm phục thành tựu của dự án nhưng cũng vừa thể hiện nỗi lo lắng khi mà hoạt động duy trì và bảo tồn cho linh hồn của Quật sống trong tâm tưởng, trong cuộc sống hằng ngày của người dân. Đồng thời, ông nhấn mạnh về sự phát triển thế hệ tiếp nối, những người con của làng, phải làm sao để họ có thể nhìn thấy những lợi ích và vai trò của họ trong dòng chảy văn hoá, kinh tế bên cạnh việc lưu giữ những giá trị và tri thức bản địa. Hơn nữa, việc sử dụng nguyên liệu, họa tiết hoa văn khi làm nhà đúng theo nguyên bản, giữ gìn tri thức bản địa nguyên vẹn cũng là nỗi lo lắng khác.

TS. Lưu Hùng - Cựu Phó Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cũng đồng quan điểm về các thách thức trong công tác duy trì Hiêu Quật. Ông còn chia sẻ về nỗi lo rằng người làng dễ hình thành tâm tưởng phụ thuộc, ỷ lại Quỹ Sống sau một thời gian gắn bó. 

Từ nền tảng của Hiêu Quật, chúng ta mới nhận thấy rằng việc thực hành đối thoại giữa các bên tham gia giúp cho ta nhận diện các góc nhìn khác nhau để "sáng tạo" ra giải pháp mới, đúng theo tinh thần của chương trình River ơi mà ThS. Giang Phạm, chủ tịch Quỹ Sống đã tâm huyết đúc kết. Và chương trình Talk: Làng Hạnh Phúc ở nóc Lâng Loan lần này chính là một trong những sự kiện góp phần củng cố cho nền tảng chương trình River ơi ấy! Đây cũng chính là khởi đầu cho những nỗ lực của Quỹ Sống nhằm lan toả, thúc đẩy đối thoại về đổi mới sáng tạo, khai thác những góc nhìn về giá trị bền vững thông qua giáo dục, nghệ thuật,...

Có lẽ, chương trình chưa thể viết kết bài của mình ngay được khi mà nội dung thảo luận và phương hướng đã giúp mở ra những điểm sáng mới tiềm năng để khai thác sâu hơn, toàn diện và sâu sắc hơn trong các giải pháp của dự án nhà Hiêu Quật. Bên cạnh các chuyên gia, sự nhiệt tình hiến kế suy nghĩ, ý tưởng của khán giả làm đội ngũ ban tổ chức càng thêm phấn khởi, bởi lẽ dự án của chúng tôi đã phần nào đó truyền cảm hứng khuyến khích các bạn, đặc biệt là các bạn trẻ tìm hiểu về các gốc rễ văn hoá bản địa, và sâu hơn là về nhu cầu phát triển, gìn giữ kho tàng tri thức bản địa đã dần dà bị xoá nhoà theo thời gian.

Chúng tôi hy vọng bạn đồng hành cùng Quỹ Sống trong chương trình River ơi với khởi đầu mới, và chính bạn là người viết nên những mở đầu, hay kết thúc cho chính những dự án hành động của bạn.


Mời bạn đọc chi tiết các tham luận của diễn giả tại link sau. [LINK]

#Xơđăng #vănhoá
#HiêuQuật
#LàngHạnhPhúc
#QuỹSống

Chúng tôi đang hành động
vì thiên tai và biến đổi khí hậu

Xem thêm các bài viết khác